giovedì 17 maggio 2007
cantos de emigratzione
S'unificatzione de s'Italia no at dadu a s'ìsula sa solutzione a sos problemas chi teniat in antis, ca su guvernu inbetzes de impreare sas richesas suas pro megiorare sas conditziones de sas partes prus miseras de sa natzione aiat tentadu de si trasformare in "potentzia manna"dende bida a sas impresas coloniales. In Sardigna s'abbandonu chi duraiat dae sèculos meda provocaiat su malumore de sos abitantes e in custu cuadru si collocat sa situatzione particulare de sa bidda mea; difatis in su 1909 naschit sa chestione pro su sartu de Dolusorre chi su commissàriu règiu Rau cheriat bèndere a sos pastores privende sos massajos de sa terra, faghende gosi su commissàriu rendiat sos pòberos semper prus pòberos custringhende meda giòvanos traballadores a dassare sa terra natia pro chircare fortuna in foras. Unu de custos est Juvanne Sotgiu poeta famosu chi, restadu biudu e cun ses figios minores, sena seguràntzia peruna e addoloridu, detzidit de dassare sa bidda e de s'imbarcare pro s'America. Custu cantu accoradu iscritu durante su biàgiu l'at imbiadu deretu in Sardigna dae s'America e finas sos giòvanos, oe podent cumprendere sos bisòngios e disìgios chi l'ant custretu a mòere e sas dificultades de su biàgiu.
leghide·la e abbaidade si bos agradat...
Jovanne Sotgiu
S'EMIGRANTE
1)
Amabile lettore iscurta su lamentu
d'unu ch'este in s'america emigradu
Esprimo su dolore affannu e patimentu
ch'in sa vida penosa 'appo passadu
e ancora passenne contro sorte lottenne
sa chi barbaramente mi hat trattadu
e como a su futuru
paret chi est airada pejus puru
2)
Sorte chi mi accagionas e de penas mi estis
pruite mi has de goi perseghidu
e pruite mi abbandonas
non ses tue chi assestis
sas aes senza pinnas in su nidu
dennelis nutrimentu finas c'a cumprimentu
sas alas pro volare hana rezzidu
e pustis impinnidas ancora dae te sun assistidas.
3)
E pro me disdiciadu non b'at atteru isettu
cuntinu contra mie ses annada
non bastat chi istrapadu
m'has cuddu caru oggettu
chi cunfortabat s'anima affannada.
vista sa prus penosa su idere un'isposa
in sa tenera edade sepultada
lassannemi ses fizzos
minores,itte pena,itte fastizzos.
4)
E non galu cuntenta de su meu penare
e de sa vida isventurada mia
sa cruda ferramenta mi sichiti a vibrare
punghete e non mi ochiti de una ia
pruite no m'as mortu prima 'e su passa portu
a su nessi erepo attu cumpagnia
intro e s'oscura losa
a sa perdida amada mea isposa.
5)
Intennenne sa fama de sa richessa forte
se s'America Meridionale
intro eo puru in brama
b'hanno a chircare sorte
credenne e ne torrare prinzipale
fattu su passaportu
decisu appo e risortu
d'abbandonare sa terra natale
nessi de improvvisu
cambio sorte si mudo paisu.
6)
Su vintitres d'agustu
novichentos e deche
mi parto a sa repubblica Argentina
chin amaru disgustu
sa vortuna n'hat neche
sa chi m'hat trascinadu a sa ruina
partenzia fatale
pro curare su male
non b'ha pius adatta meichina
e lasso sos minores
privor de ambos duos genitores.
7)
A s'ora e sa partenzia
de su lungu viaggiu
circundados giuchio a fizzos mios
a sa tale presenzia
non tenia coraggiu
mancu a lis poder dare sos addios
infine mi dispazzo
lor basso e los abbrazzo
e lor los lasso chin lagimas a rios
parto discunortadu
e appo in Porto Torres pernotadu.
8)
Parto chin su vapore
nadu Paraguay
c'a Genova soliat approdare
piroscafu minore
sa gente fitti assai
chi non b'haiat loccu 'e nos corcare
sos chin ban viaggiadu
mesca canno es turbadu
ischin cantu si suffrit in su mare
passadu amus ch'in pena
Bonifacio, Caprera e Maddalena.
9)
In Capraia passessit
in sa Corsica ancora
e pustis in Ispezia ch'est passadu
in Livorno firmessit
nessi chimbe o ses oras
pro aer mercanzias caricadu
si partiti dae nou
a su destinu sou
su mare da vit placidu e calmadu
lumpimus chin lestressa
a sa ricca cittade genovesa.
10)
Su vapore vranzesu
lumenadu Italie
vitt'in su portu 'e Genoa approdadu
altu largu e distesu
su calis chi su die
n-hat circa duamiza collocadu
bestias e foraggiu
provvistas de viaggiu
varias mercanzias hat leadu
salpadu su naviu
damus tottu a sa patria s'addiu.
11)
Patria Italiana
addios e a mic'anno
isto replichenne chin dolore
parto a terra lontana
non poto narres canno
torro a bider su tou tricolore
in tene appo patidu
e affannos soffridu
e puru t'amo chin siceru amore
chi tenzo in coro brama
ca m'as fattu nutrire e mi ses mama.
12)
Turbadu in pensamentos
istao replichenne
su passadu, presente e s'avvenire
sos anticos turmentos
los passo meditenne
chi mi solin sa vida consumire
però non pensaia
ch'ancora ne tenia
atteras medas galu e ne patire
s'Italia lassamus
e luego sa Franza visitamus
13)
Firmesit in Marsiglia
cittade de ammirare
de sa ricca industriosa Vranza
sa sua meraviglia
es digna de lodare
ricchessa,arta bellessa,eleganza
zente dotta e abista
populu socialista
c'amat sa libertatde e fratellanza
odiata s'isbirraglia
isfruttadores de sa prideraglia
14)
Sos chi fini in cuss'arte
los han tottu abborridas
timidos non los han pro sa suttana
gai sa bona parte
si che sono fughidos
a Nord in sa provincia Americana
sos chi sono abarrados
restan senza pagados
abbirgonzidos e suffrinne gana
lis nana "bessi fora,,
si cheres pane tribaglia e sudora!
15)
Sa Vranza amus lassadu
sichimus a marciare
como tardamus a accattare terra
jeo disisperadu
non s'idet pezzi mare
finalmente a s'istrettu e Gibilterra
e s'idet sa campagna
de su regnu d'Ispagna
ses naves mercatiles e de gherra
e pustis più lontana
sicche idet puru sa costa africana.
16)
Demuli una Mirada
e s'affligida Ispagna
cudda ch'atteros tempus fit brillante
como este abbandonada
sa fertile campagna
pro gurpa de non bhaer tribagliantes
son patinne fastizzos
e gana fin a chizzos
su pacu restu de sos abitantes
s'Ispagna es ruinada
pro gurpa chi sa zente este emigrada.
17)
In Daccari hat firmadu
cittadella africana
governada però dae sa Vranza
populu abbandonadu
razza maomettana
razza e nudos sutta s'ignoranza
chi finas sa donzellas
hann sas nudas mammellas
palas e brazzos, gambas e panza,
pezzi unu maccarolu
chi su mermu irgonzosus cuccuzzat solu.
18)
Est in s'Equatore
su sole cumparia
d'esser firmu in sa punta e s'intinna
s'iscottante calore
fissu tramandaiat
pariat de allumare preda e linna
e l'iscrier su fattu
prus giaru e prus esattu
non possedo memoria nè pinna
cumpatide lettores
si facco volontarios errores.
19)
Passat s'Equatore
su vapore anna drittu
e navigat in s'Atlanticu oceanu
mitigat su calore
anzi tirat su vrittu
chi fachia tremare a su manzanu
sa clima est cambiada
su cales chi non bada
de cantos passizzeris unu sanu
sun mannos e minores
in firmos de catarru e raffreddores.
20)
Sichimus su viaggiu
in tale circustanzia
pensenne a su ch'at fattu su destinu
perdenne su corazzu
privu e d'ogni isperanzia
e lacrimas versenne de continu
pensenne a fizos mios
a sos dados addios
fit palpitenne su coro in su sinu
però preghenne a deu
sanu e salvu torrare a loccu meu.
appo isgarrigadu custa poesia chi in bidda es connota meda dae:
http://www.oruneday.it%20di%20giampaolo%20ghisu/
Iscriviti a:
Commenti sul post (Atom)
1 commento:
Salude Maripò
custa poesia est bellissima
Posta un commento